
(c) SEWRT
Hybu Ymwybyddiaeth
Ar bob lefel, mae dysgu mwy am ein bywyd gwyllt yn beth pwysig a diddorol iawn. Mae angen tystiolaeth i fod yn sail i’n camau gweithredu, ond mae angen i ni rannu beth rydym yn ei ddysgu hefyd â llunwyr polisïau sydd heb nemor ddim dealltwriaeth yn aml o ba mor arbennig yw Rhondda Cynon Taf. Ac mae angen cynnwys mwy o bobl leol yn ein siwrnai ddysgu. Mae’r camau gweithredu hyn i hybu ymwybyddiaeth yn berthnasol i’r holl gynefinoedd a rhywogaethau yn RhCT.
1.
Hyrwyddo aelodaeth grwpiau natur, amgylcheddol a chymunedol
Cynnal y bartneriaeth natur leol fel lle i rwydweithio, hyrwyddo a chysylltu â’r rheini sy’n cymryd camau i warchod natur yn RhCT. Drwy gynyddu aelodaeth y grwpiau a’r gefnogaeth iddynt, byddant yn gallu tyfu a datblygu. Bydd hefyd yn golygu bod mwy o ddigwyddiadau a gweithgareddau lleol i’w mwynhau gan fwy o bobl.
2.
Nid yw Natur yn Dwt
Cymryd camau i gael mwy o bobl i dderbyn nad peth twt yw natur! e.e. bod mieri’n beth da i adar a phryfed peillio yn y trefi a bod mygu’r awydd i ‘dacluso’ yn gallu bod yn ffordd i ddarparu cartrefi hanfodol i fywyd gwyllt.
3.
Dathlu Natur
Mae bywyd gwyllt RhCT yn rhyfeddol, ond nid yw’n cael ei werthfawrogi digon. Rydym yn gwybod ein bod yn dibynnu ar leoedd gwyllt a phrosesau naturiol ym mhob agwedd ar ein bywydau ac mae angen rhannu ein dealltwriaeth a’n cariad at natur yn fwy eang.
4.
Deall y Dystiolaeth
Defnyddio tystiolaeth i wneud y peth iawn, er nad yw hynny’n hawdd bob tro! Er enghraifft, byddai’r ymgyrch bresennol i blannu coed yn gallu dinistrio cynefinoedd bywyd gwyllt gwerthfawr yn lleol, yn cynnwys priddoedd sy’n storio carbon. A does dim angen gwneud hyn yn RhCT gan fod coed yn tyfu’n naturiol lle bynnag y maent yn cael cyfle, heb fod angen tiwbiau plastig. Rydym yn deall hyn o ganlyniad i arsylwi a chasglu tystiolaeth.
5.
Mwynhau’r Awyr Agored
Hyrwyddo cyfleoedd i fwynhau natur, i ymlacio, dysgu, rhannu sgiliau, dawnsio a phob math o bethau eraill. Cynyddu parch a gofal am fannau lleol drwy gynnwys pobl yn ein gwaith. Annog pobl i ddilyn Cod Cefn Gwlad.
6.
Rhoi Llais i Natur
Cymryd rhan ym mhrosesau CNC a’r Datganiad Ardal, Byrddau Gwasanaethau Lleol a Pharc Rhanbarthol y Cymoedd.

Astudiaeth Achos
Canu Clychau’r Gog
Sut i ddisgrifio’r lliw glas hwnnw ac ymgolli yng ngogoniant y gwanwyn.
Mae hen brosiect i ysgolion, yn yr awyr agored i weld clychau’r gog yn y caeau a’r coedwigoedd gyda bardd ac artistiaid, yn cynnig ysbrydoliaeth. Doedd dim un math o liw na defnydd cyfarwydd a allai ddod yn agos i’r lliw hwnnw. Roedd eu henw Cymraeg yn ysbrydoli storïau, defnyddiwyd drych deintydd i weld y tu mewn i’r gloch, a thrafodwyd geiriau am beth rydych yn gallu ei weld, ei glywed, ei arogleuo a’i gyffwrdd, a’r ffordd y mae bod yng nghanol clychau’r gog yn effeithio ar eich hwyliau a’ch emosiynau.
Crynhowyd hyn oll mewn barddoniaeth a lluniau a gafodd eu dangos am fis yn Oriel Gelf Pontypridd yn y Muni. Dangoswyd un darn ardderchog o waith celf wrth fynedfa ysgol y Pant a bu yno am flynyddoedd wedyn.
Gall pawb roi cynnig ar hyn. Datblygwch eich sgiliau creadigol ac os ydych chi’n un cerddorol, gallech geisio canu clychau’r gog.




