GWEITHREDU DROS NATUR RHONDDA CYNON TAF
Camau Gweithredu ar gyfer Glaswelltir
1.
Hyrwyddo Pori er lles Cadwraeth
Ehangu prosiect Pori er lles Cadwraeth RhCT eto a buddsoddi ynddo. Datblygu’r arferion bioamrywiaeth gorau ar gyfer holl drwyddedau pori Cyngor RhCT, hyrwyddo hyn drwy’r prosiect Tirweddau Byw a chefnogi porwyr cadwraeth eraill.
2.
Gwarchod glaswelltiroedd rhag plannu coed
Ceisio ymgysylltu â Cyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru – codi proffil cadwraeth glaswelltir yn RhCT fel ffordd i warchod safleoedd pwysig a mathau o laswelltiroedd rhag plannu coed.
3.
Torri Glaswellt er lles Blodau Gwyllt
Parhau i gynnal gallu peiriannau torri a chasglu Cyngor RhCT a chynyddu arwynebedd y cynllun o flwyddyn i flwyddyn. Rhannu’r arferion gorau a chynorthwyo perchnogion tir eraill, yn enwedig yn y sector cyhoeddus, i ddefnyddi’r dull torri a chasglu ar eu glaswelltiroedd. Hyrwyddo hyn drwy’r prosiect Tirweddau Byw.
4.
Dilyn y Glöyn
Parhau i hyrwyddo a hybu ymwybyddiaeth o hanfodion gwarchod a rheoli glaswelltiroedd ymysg y cyhoedd, cwmnïau, sefydliadau a phenderfynwyr drwy’r ymgyrch ‘Dilyn y Glöyn’. Darparu cyfleoedd i gymunedau gymryd rhan drwy’r ymgyrch ‘Gafael mewn Rhaca’ ac ar safleoedd y prosiect Tirweddau Byw.
5.
Cydweithio â rheolwyr tir
Cydweithio â PONT Cymru i helpu ffermwyr/rheolwyr tir i greu a chynnal glaswelltiroedd cyfoethog eu rhywogaethau e.e. drwy hyrwyddo marchnad ar gyfer cynnyrch o laswelltiroedd cadwraeth.
6.
Pryfed peillio ar borfeydd ceffylau
Cydweithio â Chymdeithas Ceffylau Prydain a PONT Cymru i hyrwyddo arferion da o ran pori gan geffylau.
7.
Llethrau Llon
Cynnal glaswelltiroedd mewn cynefinoedd ffridd a’u gwarchod rhag llosgi, e.e. drwy’r prosiect Llethrau Llon.
8.
Slwtsh Carthion a Thoddiannau Treulio Anaerobig
Ceisio cael trafodaethau â CNC ynghylch atal difrod i laswelltiroedd lled-naturiol drwy daenu toddiannau a gynhyrchir drwy dreulio anaerobig, caniatáu defnyddio slwtsh carthion a mathau newydd eraill o wrtaith.
9.
Glaswelltiroedd mewn Ysgolion a Cholegau
Hyrwyddo dulliau rheoli glaswelltir ar gyfer blodau gwyllt yn ysgolion RhCT h.y. newid i ddulliau rheoli drwy dorri a chasglu o amgylch meysydd chwarae er mwyn creu lawntiau o flodau mân a darnau o ddoldir.
10.
Rhacanu nid Hadu
Hybu ymwybyddiaeth o bwysigrwydd rheoli tir yn hytrach na hau hadau, a’r bygythiad i flodau gwyllt brodorol o ganlyniad i hadu. Ymgyrchu i sicrhau cyllid i hybu ymwybyddiaeth a hyrwyddo dulliau rheoli yn lle hadu.
11.
Rheoli Gwelltiroedd CNC
Helpu CNC i adfer a rheoli glaswelltiroedd yn Ystad Coetiroedd Llywodraeth Cymru.
12.
Adfywio Naturiol
Mewn cynlluniau adfer a/neu dirweddu, hyrwyddo adfywio naturiol mewn cynefinoedd glaswellt drwy ostwng lefel y maethynnau yn y pridd i lefel fwy naturiol, gan warchod y gronfa hadau a’r adnoddau ffyngol lleol, a thrwy reoli er lles cadwraeth.
13.
Sefydlu Grŵp Gweirgloddiau
Sefydlu grŵp gweirgloddiau ar gyfer RhCT (a siroedd cyfagos) i helpu i greu ac adfer gweirgloddiau a rheoli gwelltiroedd.
14.
Prosiect Tirweddau Byw
Parhau i ddatblygu’r rhwydwaith o welltiroedd, lleiniau glas a mannau agored cyfoethog eu rhywogaethau a reolir yn briodol ledled y Fwrdeistref Sirol yn rhan o brosiect Tirweddau Byw RhCT.
15.
Mapio’r Capiau Cwyr
Creu map capiau cwyr i’w ddefnyddio i reoli’r glaswelltiroedd hyn mewn ffordd briodol a helpu i’w gwarchod rhag plannu coed anaddas. Annog pobl i gymryd rhan mewn arolygon o gapiau cwyr drwy hyrwyddo WaxcApp.
Glaswelltiroedd yn RhCT
Mae amaethyddiaeth yng Nghymoedd y De wedi’i seilio ar borfeydd a magu da byw. Mae’r hinsawdd, y priddoedd a thopograffi i gyd yn ffafriol i dyfu glaswellt ar gyfer magu anifeiliaid pori ac weithiau tyfu gwair fel porthiant gaeaf. Cyn dyfodiad gwrteithiau a chwynladdwyr artiffisial, a ffermio mecanyddol, roedd y glaswelltiroedd ar ffermydd ym Mhrydain yn drysorfa anferth o gynefinoedd cyfoethog eu blodau gwyllt. Fodd bynnag, nid yw hyn yn wir bellach mewn rhannau o Brydain, felly anaml y gwelir glaswelltiroedd cyfoethog eu blodau erbyn hyn. Yn ffodus, yn Rhondda Cynon Taf mae gennym nifer mawr o gynefinoedd glaswellt pwysig o ran bioamrywiaeth o hyd. Mae’r cynllun gweithredu hwn yn disgrifio’r prif fathau o laswelltiroedd a geir yn Rhondda Cynon Taf, y camau sydd angen eu cymryd i warchod a rheoli safleoedd, a’r cyfleoedd i hybu ymwybyddiaeth o’r cynefin hwn sy’n cael ei gamddeall gan lawer.
Mae’r Fwrdeistref Sirol yn cynnwys pum prif fath o laswelltir. Gallwch gael gwybod mwy am y rhain drwy glicio’r blychau isod.
Yn ogystal â’r rhain, mae’r cynefinoedd canlynol yn cynnwys glaswelltir:
-
Sborion Glo a Mwynau
-
Ffridd/Llethrau Rhedyn
%20Vaughn%20Matthews_JPG.jpg)
